ue.ngo.pl

serwis na temat Unii Europejskiej i jej funduszy

Kalendarz

Instrumenty polityki spójności

Wydatki na politykę spójności i trwałego wzrostu gospodarczego w UE pochłoną w 2010 r. 35% budżetu UE na ten rok [1]. To nieco więcej niż w 2009 r. Tak jak opisane to zostało we wprowadzeniu, unĳna polityka spójności w latach 2007 – 2013 realizowana jest za pomocą instrumentów finansowych: funduszy strukturalnych, na które składa się Europejski Fundusz Społeczny (EFS) oraz Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR), oraz Funduszu Spójności.

Zadania funduszy podzielone są zgodnie z priorytetami polityki spójności (zwanymi celami):

• EFRR ma się przyczynić do zwiększenia spójności gospodarczej i społecznej regionów Unii Europejskiej poprzez likwidację nierówności między nimi (cele: Konwergencja, Konkurencyjność i zatrudnienie w regionach oraz Europejska współpraca terytorialna);

• zadaniem EFS jest zwiększanie poziomu zatrudnienia i tworzenie lepszych miejsc pracy w Unii Europejskiej (cele: Konwergencja oraz Konkurencyjność i zatrudnienie w regionach);

• Fundusz Spójności pomaga państwom członkowskim, których Dochód Narodowy Brutto (DNB) na jednego mieszkańca jest niższy od 90% średniej unĳnej, w zmniejszaniu opóźnienia w rozwoju gospodarczym i społecznym oraz w ustabilizowaniu gospodarki (cel Konwergencja).

Fundusze polityki spójności odgrywają ważną rolę w realizacji przyjętego przez Komisję Europejską pod koniec 2008 r. europejskiego planu działań naprawczych. Plan ten zakłada stworzenie nowej architektury rynków finansowych w UE oraz podjęcie większych starań na rzecz tworzenia miejsc pracy i stymulacji wzrostu gospodarczego. Pół roku później Komisja przedstawiła szereg środków, zarówno ustawodawczych, jak i administracyjnych, jakie podjęła w celu przyspieszenia realizacji projektów finansowanych z funduszy polityki spójności oraz przywrócenia europejskiej gospodarce dynamizmu.

Obejmują one: wykorzystanie przydziałów pozostałych z poprzedniego okresu finansowania, zwiększenie zaliczek wypłacanych państwom członkowskim, uelastycznienie zasad współfinansowania, a także ułatwienie administracyjnego procesu księgowania oraz wspomaganie mniejszych projektów kwotami wypłacanymi jednorazowo. Środki te mają m.in. pomóc państwom członkowskim rozpocząć inwestycje związane z zatrudnieniem, wesprzeć bezrobotnych w powrocie na rynek pracy, zapobiegać długoterminowemu bezrobociu i podnosić kwalifikacje.

Instytucją odpowiedzialną po stronie Komisji Europejskiej jest Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej.

Podstawa prawna (wybrane rozporządzenia)

Rozporządzenie Rady nr 1083/2006 (WE) z 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie nr 1260/1999 (WE) (Dz. U. L 210 z 31.7.2006)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1081/2006 (WE) z 5 lipca 2006 r.

w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie nr 1784/1999 (WE) (Dz. U. L 210 z 31.7.2006)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1080/2006 (WE) z 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylające rozporządzenie nr 1783/1999 (WE) (Dz. U. L 210 z 31.7.2006)

Rozporządzenie Rady nr 1084/2006 (WE) z 11 lipca 2006 r. ustanawiające Fundusz Spójności i uchylające rozporządzenie nr 1164/94 (WE) (Dz. U. L 210 z 31.7.2006)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 396/2009 (WE) z 6 maja 2009 r. zmieniające rozporządzenie nr 1081/2006 (WE) w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego w celu rozszerzenia rodzajów kosztów kwalifikujących się do objęcia dofinansowaniem z EFS (Dz. U. L 126 z 21.5.2009)

[1] Z projektem budżetu na 2010 r. można się zapoznać poprzez bazę aktów prawnych UE: www.eur-lex.europa.eu/budget/www/index-pl.htm (polska wersja językowa). Budżety roczne są przyjmowane w trakcie grudniowych sesji plenarnych Parlamentu Europejskiego.