Instrument Life+

 

LIFE+ jest jedynym instrumentem finansowym Unii Europejskiej koncentrującym się wyłącznie na współfinansowaniu projektów w dziedzinie ochrony środowiska. Jego głównym celem jest wspieranie procesu wdrażania wspólnotowego prawa ochrony środowiska, realizacja polityki ochrony środowiska oraz identyfikacja i promocja nowych rozwiązań dla problemów dotyczących ochrony przyrody.
 
STRUKTURA
Program składa się z trzech komponentów:
1. Przyroda i różnorodność biologiczna;
2. Polityka i zarządzanie w zakresie środowiska;
3. Informacja i komunikacja.
 
Cele komponentu Przyroda i różnorodność biologiczna:
• przyczynianie się do wdrażania unijnej polityki i prawodawstwa w dziedzinie ochrony przyrody i różnorodności biologicznej, w szczególności dyrektyw 79/409 (EWG) oraz 92/43 (EWG), w tym na poziomie lokalnym i regionalnym, a także wspieranie dalszego rozwoju i wdrażania sieci Natura 2000, w tym w odniesieniu do siedlisk oraz gatunków przybrzeżnych i morskich;
• przyczynianie się do konsolidacji zasobów wiedzy w celu rozwoju, opiniowania, nadzorowania i oceny polityki unijnej oraz prawodawstwa w zakresie przyrody i różnorodności biologicznej;
• wspieranie formułowania i wdrożenia podejść w zakresie kierunków polityki i instrumentów mających na celu monitorowanie oraz ocenę stanu przyrody i różnorodności biologicznej, a także czynników, presji i reakcji, które mają na nie wpływ, zwłaszcza w związku z dążeniem do osiągnięcia celu powstrzymania utraty różnorodności biologicznej we UE do 2010 r. oraz zagrożeniem dla przyrody i różnorodności biologicznej powodowanym poprzez zmiany klimatu;
• zapewnianie wsparcia na rzecz lepszego zarządzania w dziedzinie środowiska poprzez poszerzenie udziału zainteresowanych stron, w tym organizacji pozarządowych, w procesie konsultacji związanych z polityką i prawodawstwem w zakresie przyrody i różnorodności biologicznej oraz w ich wdrażaniu.
 
Cele komponentu Polityka i zarządzanie w zakresie środowiska:
• przyczynianie się do opracowywania i prezentowania innowacyjnych podejść w zakresie polityki, technologii, metod i instrumentów;
• przyczynianie się do konsolidacji zasobów wiedzy w celu rozwoju, opiniowania, nadzorowania i oceny polityki i prawodawstwa w zakresie ochrony środowiska;
• wspieranie formułowania i realizacji metod monitorowania i oceny stanu środowiska, a także czynników, presji i reakcji, które mają na nie wpływ;
• ułatwianie wdrożenia wspólnotowej polityki ochrony środowiska, ze szczególnym naciskiem na jej realizację na szczeblu lokalnym i regionalnym;
• zapewnianie wsparcia na rzecz lepszego zarządzania w dziedzinie środowiska poprzez zwiększenie udziału zainteresowanych stron, w tym organizacji pozarządowych, w procesie konsultacji i wdrażania polityki.
 
W ramach tego komponentu przyznawane są m.in. roczne dotacje operacyjne dla organizacji pozarządowych działających przede wszystkim w sektorze ochrony środowiska na poziomie europejskim, które prowadzą działania i mają członków w przynajmniej trzech państwach członkowskich UE.
Instrument ten ma na celu wzmocnienie udziału organizacji pozarządowych w procesie dialogu w ramach podejmowania decyzji dotyczących środowiska i w ich wykonywaniu, a także w procesie standaryzacji europejskiej w celu zapewnienia zrównoważonego udziału zainteresowanych podmiotów i systematycznej integracji kwestii środowiskowych.
Zaproszenia do składania wniosków o dotacje operacyjne publikowane są raz do roku. Dofinansowanie wynosi do 70% kosztów prowadzenia działalności w danym roku. W 2008 r. dotację otrzymały 33 organizacje, rok wcześniej – 30.
 
Cele komponentu Informacja i komunikacja:
• rozpowszechnianie informacji i zwiększanie świadomości w zakresie ochrony środowiska, w tym zapobiegania pożarom lasów;
• wspieranie środków towarzyszących, takich jak: informowanie, działania komunikacyjne i kampanie informacyjne, konferencje i szkolenia, w tym szkolenia dotyczące zapobiegania pożarom lasów.
 
DZIAŁANIA FINANSOWANE:
• działalność operacyjna organizacji pozarządowych, których działalność koncentruje się na ochronie i wspieraniu środowiska na poziomie europejskim i które uczestniczą w opracowywaniu i wdrażaniu polityki i prawodawstwa UE;
• rozwój i utrzymanie sieci, baz danych oraz systemów komputerowych bezpośrednio związanych z wdrażaniem polityki i prawodawstwa Wspólnoty w zakresie ochrony środowiska, w szczególności podczas poprawy publicznego dostępu do informacji w zakresie ochrony środowiska;
• analizy, badania, modelowanie i tworzenie scenariuszy;
• monitorowanie, w tym monitorowanie lasów;
• pomoc w budowaniu potencjału instytucjonalnego;
• szkolenia, warsztaty i spotkania, w tym szkolenia podmiotów uczestniczących w inicjatywach dotyczących zapobiegania pożarom lasów;
• platformy nawiązywania kontaktów zawodowych i wymiany najlepszych praktyk;
• działania informacyjne i komunikacyjne, w tym kampanie na rzecz zwiększania świadomości społecznej,
a w szczególności kampanie zwiększające świadomość społeczną na temat pożarów lasów;
• demonstracja innowacyjnych podejść, technologii, metod i instrumentów dotyczących kierunków polityki.
 
Dodatkowo: działania finansowane w komponencie Przyroda i różnorodność biologiczna:
• zarządzanie gatunkami i obszarami oraz planowanie ochrony obszarów, w tym zwiększenie ekologicznej spójności sieci Natura 2000;
• monitorowanie stanu ochrony, w szczególności ustalenie procedur i struktur monitorowania stanu ochrony;
• rozwój i realizacja planów działania na rzecz ochrony gatunków i siedlisk przyrodniczych;
• zwiększenie zasięgu sieci Natura 2000 na obszarach morskich;
• zakup gruntów pod określonymi warunkami.
 
Projekty finansowane przez LIFE+ powinny spełniać przynajmniej jedno z poniższych kryteriów:
• są to projekty dotyczące najlepszych praktyk lub projekty demonstracyjne służące wdrożeniu dyrektywy
Rady 79/409 (EWG) lub dyrektywy Rady 92/43 (EWG);
• są to projekty innowacyjne lub projekty demonstracyjne związane z celami UE w zakresie ochrony środowiska, w tym w zakresie rozwoju lub upowszechniania technik najlepszej praktyki, wiedzy specjalistycznej lub technologii;
• są to kampanie na rzecz zwiększania świadomości społecznej oraz specjalne szkolenia dla podmiotów uczestniczących w działaniach dotyczących zapobiegania pożarom lasów;
• są to projekty służące rozwojowi i realizacji celów UE związanych z szerokim, ujednoliconym, kompleksowym i długoterminowym monitorowaniem wzajemnego oddziaływania lasów i środowiska.
 
RODZAJE DOFINANSOWANIA
Dotacje wspólnotowe mogą być udzielane w szczególnych formach, takich jak: umowy ramowe o partnerstwie, uczestnictwo w mechanizmach finansowych i funduszach, współfinansowanie dotacji operacyjnych lub dotacji na działania.
 
POZIOM DOFINANSOWANIA
LIFE+ zapewnia wsparcie finansowe w średniej wysokości 50% wartości projektu. W uzasadnionych przypadkach dla projektów z komponentu Przyroda i różnorodność biologiczna dotyczących siedlisk lub gatunków priorytetowych dofinansowanie może wynieść 75% kosztów projektu.
 
BENEFICJENCI
Finansowanie poprzez LIFE+ mogą otrzymywać jednostki, podmioty i instytucje publiczne lub prywatne. W realizacji projektu może uczestniczyć kilka podmiotów, wśród których, poza beneficjentem głównym (koordynującym), mogą się znaleźć partnerzy (beneficjenci towarzyszący) oraz współfinansujący.
 
Kwalifikują się: państwa członkowskie UE; państwa EFTA, które są członkami Europejskiej Agencji Ochrony Środowiska: Islandia, Liechtenstein, Norwegia, Szwajcaria i Turcja; państwa ubiegające się o członkostwo w UE oraz państwa Bałkanów Zachodnich.
 
ZARZĄDZANIE PROGRAMEM
Za realizację programu odpowiada Dyrekcja Generalna Komisji Europejskiej ds. Środowiska. Na poziomie krajowym program wdrażają instytucje wybrane przez dane państwo członkowskie.
 
PODSTAWA PRAWNA
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 614/2007 (WE) z 23 maja 2007 r. w sprawie instrumentu finansowego na rzecz środowiska LIFE+ (Dz. U. L 149 z 9.6.2007)


Uwaga: od 2009 r. Krajowy Punkt Kontaktowy w Polsce – Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) – realizuje
Program współfinansowania przedsięwzięć uzyskujących wsparcie w ramach Instrumentu Finansowego LIFE+, którego celem jest zwiększenie stopnia wykorzystania przez polskie podmioty funduszy dostępnych w ramach wszystkich komponentów LIFE+.
Dofinansowanie na przedsięwzięcia krajowe i międzynarodowe (w zakresie realizowanym w Polsce, np. finansowanie wyjazdów zagranicznych polskich beneficjentów), które przyczyniają się do osiągnięcia celów LIFE+, mogą uzyskać m.in. osoby prawne.
Formy dofinansowania: dotacja oraz przekazanie środków.
Maksymalny poziom współfinansowania ze środków NFOŚiGW wynosi 45% kosztów kwalifikowanych projektu LIFE+ (dotyczy przedsięwzięć dofinansowywanych przez Komisję Europejską do wysokości 50% kosztów kwalifikowanych). Wyjątkiem od tej zasady są projekty zgłaszane w ramach komponentu Przyroda i różnorodność biologiczna, koncentrujące się na działaniach ochronnych wobec gatunków i siedlisk uznanych za priorytetowe na podstawie zapisów unijnych dyrektyw (Ptasiej i Siedliskowej).
Dla tych projektów maksymalny poziom dofinansowania wynosi 20% kosztów kwalifikowanych (dotyczy przedsięwzięć dofinansowywanych przez Komisję Europejską do wysokości 75% kosztów kwalifikowanych).
Wnioski o udzielenie promesy dofinansowania należy składać do NFOŚiGW na miesiąc przed upływem terminu, w którym składa się w Krajowym Punkcie Kontaktowym wnioski do LIFE+.