Erasmus Mundus to program współpracy i mobilności w zakresie szkolnictwa wyższego mający na celu: poprawę jakości w europejskim szkolnictwie wyższym; rozszerzenie i poprawę perspektyw kariery studentów; promowanie Unii Europejskiej jako światowego centrum doskonałości w kształceniu oraz wspieranie dialogu międzykulturowego poprzez współpracę z krajami trzecimi.

 

Szczegółowe cele programu:

• sprzyjanie zorganizowanej współpracy instytucji szkolnictwa wyższego i tworzeniu dobrej jakości oferty w dziedzinie szkolnictwa wyższego, stanowiącej szczególną europejską wartość dodaną i atrakcyjnej zarówno w UE, jak i poza jej granicami, w celu stworzenia centrów doskonałości;

• przyczynianie się do wzajemnego wzbogacania społeczeństw poprzez rozwijanie kwalifikacji kobiet i mężczyzn, aby dysponowali oni kompetencjami dostosowanymi w szczególności do rynku pracy i aby charakteryzowali się otwartością umysłu oraz doświadczeniem w środowisku międzynarodowym, poprzez promowanie mobilności najbardziej utalentowanych studentów i nauczycieli akademickich z krajów trzecich, która umożliwi im uzyskiwanie kwalifikacji lub doświadczenia w UE, a także mobilności najbardziej utalentowanych europejskich studentów i nauczycieli akademickich – poprzez wyjazdy do krajów trzecich;

• wspieranie doskonalenia zasobów ludzkich oraz możliwości współpracy międzynarodowej uczelni z krajów trzecich poprzez zwiększoną mobilność między UE a krajami trzecimi;

• poprawa dostępności oraz zwiększenie atrakcyjności i zainteresowania europejskim szkolnictwem wyższym na całym świecie.

 

Większość działań Erasmus Mundus skierowana jest do instytucji szkolnictwa wyższego i osób z nimi powiązanych, ale w programie uczestniczyć mogą również:

• organizacje działające w obszarze szkolnictwa wyższego: organy administracji publicznej, organizacje pozarządowe, partnerzy społeczni, organizacje zawodowe, izby handlowe lub przemysłowe, przedsiębiorstwa itp. Organizacje te mogą brać udział we wszystkich trzech działaniach programu w charakterze partnerów lub członków współpracujących, ale składać i koordynować projekty mogą jedynie w ramach działania 3.

• ośrodki badawcze: mogą brać udział we wszystkich trzech działaniach programu, ale składać i koordynować projekty mogą jedynie w ramach działania 1B: realizacja wspólnych programów na poziomie studiów doktoranckich (pod warunkiem posiadania upoważnienia do przyznawania tytułów doktora) i działania 3.

Kwalifikują się: państwa członkowskie UE; państwa należące do EOG: Norwegia, Islandia i Liechtenstein; państwa kandydujące do UE; państwa Bałkanów Zachodnich, a także Turcja i Szwajcaria.

 

Komisja Europejska powierzyła realizację programu Erasmus Mundus Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego. Agencja jest odpowiedzialna za większość kwestii dotyczących zarządzania programem, w tym za sporządzanie zaproszeń do składania wniosków, selekcję projektów i podpisanie umów dotyczących projektów, zarządzanie finansami, monitorowanie projektów (ocenę okresowych i końcowych sprawozdań), komunikację z beneficjentami i kontrole na miejscu.

Działania Agencji Wykonawczej nadzorowane są przez Dyrekcję Generalną ds. Edukacji i Kultury oraz unijne Biuro Współpracy EuropeAid.

Ważną rolę w promowaniu i informowaniu o programie odgrywają struktury krajowe w UE oraz delegatury w krajach spoza UE.

 

Działanie 1. Wspólne programy Erasmus Mundus (w tym stypendia) – promuje współpracę między instytucjami szkolnictwa wyższego i pracownikami uczelni w Europie i krajach trzecich w celu utworzenia biegunów doskonałości i zapewnienia wysoko wykwalifikowanych zasobów ludzkich.

 

Działanie 2. Programy partnerstwa Erasmus Mundus (wcześniej był to odrębny program Okna Współpracy Zewnętrznej) – zapewnia wsparcie przy tworzeniu programów partnerstwa dla współpracy między europejskimi instytucjami szkolnictwa wyższego a instytucjami szkolnictwa wyższego z krajów trzecich oraz stypendia dla osób z Europy i krajów trzecich (studentów, nauczycieli akademickich, pracowników naukowych, specjalistów).

 

Działanie 3. Projekty promocyjne – wspiera transnarodowe inicjatywy, badania, projekty, wydarzenia i inne działania mające na celu zwiększenie atrakcyjności oraz poprawę profilu, wizerunku, widoczności i dostępności europejskiego szkolnictwa wyższego na świecie. W tym działaniu wnioskodawcami mogą być m.in. organizacje pozarządowe.

Projekty działania 3. powinny wspierać:

• promocję i zwiększanie świadomości na temat europejskiego sektora szkolnictwa wyższego oraz właściwe programy współpracy i systemy finansowania;

• rozpowszechnianie wyników programu i przykładów dobrej praktyki;

• wykorzystanie i włączanie do głównego nurtu tych wyników na poziomie instytucjonalnym i indywidualnym.

Wśród trzech kategorii projektów dostępna dla organizacji pozarządowych jest kategoria 1. obejmująca: projekty mające na celu zwiększenie atrakcyjności europejskiego szkolnictwa wyższego oraz umiędzynarodowienie sieci tematycznych programu Erasmus (program sektorowy w ramach programu Uczenie się przez całe życie).

Kwalifikujące się organizacje uczestniczące obejmują m.in.: instytucje szkolnictwa wyższego ze wszystkich krajów świata; konsorcja Erasmus Mundus; prywatne instytucje działające w dziedzinie szkolnictwa wyższego ze wszystkich krajów świata; sieci tematyczne programu Erasmus wybrane w ramach programu Uczenie się przez całe życie.

Minimalne partnerstwo składa się z: kwalifikujących się organizacji uczestniczących z co najmniej trzech kwalifikujących się krajów wnioskujących i dwóch krajów trzecich – w przypadku projektów mających zwiększać atrakcyjność szkolnictwa; instytucji wnioskującej/koordynującej i 15 kwalifikujących się organizacji uczestniczących, reprezentujących co najmniej 10 różnych krajów trzecich – w przypadku umiędzynarodowiania sieci tematycznych programu Erasmus.

Działania finansowane:

• tworzenie:

• zestawów informacji na temat dostępu do europejskiego szkolnictwa wyższego i krajów europejskich: kwestie dotyczące wiz studenckich, poziomów wiedzy niezbędnej do studiowania na danym uniwersytecie, uznawania tytułów i kwalifikacji;

• innowacyjnych instrumentów mających na celu zwiększenie jakości usług świadczonych na rzecz studentów z krajów trzecich, takich jak doradztwo i poradnictwo uczelniane, ułatwianie mobilności w obrębie Europy itp., przez międzynarodowe biura mieszczące się w europejskich instytucjach szkolnictwa wyższego;

• metod mających na celu integrację studentów z różnym bagażem kulturowym i o różnych przekonaniach religijnych; sporządzanie materiałów umożliwiających zaznajomienie się z kulturą, usług doradztwa, materiałów do nauczania języków.

• organizowanie wydarzeń o charakterze informacyjnym, promocyjnym lub rozpowszechniającym (seminaria, warsztaty, konferencje itp.) na temat:

• uznania europejskich kwalifikacji poza Europą i uznania w Europie kwalifikacji zdobytych w krajach trzecich;

• wykorzystania europejskich ram kwalifikacji, Europejskiego Systemu Transferu i Akumulacji Punktów (European Credit Transfer and Accumulation System), suplementu do dyplomu itp.;

• programu Erasmus Mundus i jego wyników;

• strategii tworzenia więzi i wykorzystania potencjalnej synergii między szkolnictwem wyższym a badaniami oraz między szkolnictwem wyższym a działalnością biznesową/ przedsiębiorstwami.

Przykłady kwalifikujących się projektów:

• projekty odnoszące się do krajów lub grup krajów, które odgrywają znaczącą rolę w międzynarodowej mobilności studentów;

• projekty mające na celu tworzenie narzędzi informowania i komunikacji, przeznaczonych do zwiększania świadomości rangi europejskiego szkolnictwa wyższego na poziomie międzynarodowym;

• wspieranie wydarzeń, kampanii lub wystaw mających na celu rozpowszechnianie i wykorzystanie wyników, łączących projekty i ewentualnych użytkowników z krajów trzecich, ze szczególnym naciskiem na promowanie europejskiego szkolnictwa wyższego;

• projekty mające na celu zwiększenie dostępności europejskiego szkolnictwa wyższego, ułatwienie mobilności studentom z krajów trzecich do Europy lub udoskonalenie usług dotyczących zagranicznych studentów.

Projekty powinny trwać od 12 do 36 miesięcy i rozpocząć działania najwcześniej 30 listopada roku, w którym złożono wniosek.

Wkład finansowy Komisji w tym działaniu wynosi do 75%. Budżet działania na cały okres trwania programu powinien pozwolić na sfinansowanie około 100 projektów.

Orientacyjny harmonogram dla działania 3. (uwaga: może on ulec zmianie):

• Styczeń: publikacja zaproszeń do składania wniosków zawierających informacje na temat ostatecznego terminu składnia wniosków, formularza, którego należy użyć, oraz wszelkie inne istotne informacje mające zastosowanie w roku, w którym odbywa się nabór.

• 30 kwietnia: złożenie wniosków.

• Maj – czerwiec: ocena i selekcja wniosków.

• Wrzesień: przedstawienie wyników selekcji wnioskodawcom i przesłanie umów o dotację do wybranych projektów.

• Od 30 listopada: rozpoczęcie działań w ramach projektu.

 

Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1298/2008 (WE) z 16 grudnia 2008 r. ustanawiająca program Erasmus Mundus na lata 2009 – 2013 na rzecz poprawy jakości w szkolnictwie wyższym i wspierania międzykulturowego zrozumienia poprzez współpracę z krajami trzecimi (Dz. U. L 340 z 19.12.2008)